چگونه از دست یبوست خلاص شویم؟ + روشهای درمان یبوست
افراد بسیاری به دنبال رهایی از یبوست و پیدا کردن بهترین درمان یبوست هستند. هنگامی که بحث رفع یبوست به میان میآید، معمولا چند راه حل توصیه میشود. به عنوان مثال یکسری روشهای ورزشی برای درمان یبوست وجود دارد و خیلی از افراد رفع یبوست با ورزش را توصیه میکنند. رفع یبوست با داروهای گیاهی نیز میتواند برای یبوستهای مزمن و شدید موثر باشد. برای پیدا کردن بهترین روش درمان یبوست لازم است ابتدا تشخیص دهید که دلایل یبوست چیست. در مطلب امروز به موثرترین روشهای درمان یبوست میپردازیم.
رهایی از یبوست با تشخیص علت یبوست
موثرترین درمان یبوست برای هر فرد با توجه به علت بروز یبوست متفاوت است
یبوست به معنای کم بودن دفعات اجابت مزاج (کمتر از ۳ بار در هفته) و یا دفع مدفوع دردناک و دشوار است. در حالی که روشهای مختلفی برای درمان یبوست وجود دارد؛ اما موثرترین درمان یبوست برای هر فرد با توجه به علت بروز یبوست متفاوت است.
عمدهترین علل بروز یبوست شامل موارد زیر هستند:
- کم آبی بدن به علت عدم مصرف مایعات کافی
- مصرف ناکافی فیبر غذایی
- استرس
- مشکلات گوارشی نظیر سندروم روده تحریک پذیر، انسداد روده و …
- کم تحرکی
- بالا رفتن سن
- سابقه عملهای جراحی در دستگاه گوارش
پیدا کردن علت اصلی یبوست در برخی موارد میتواند دشوار باشد. به عنوان مثال برای تشخیص و درمان یبوست کودکان در اغلب موارد لازم است به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید.
روشهای درمان یبوست
شما با توجه به سن، جنسیت و وضعیت سلامتیتان میتوانید یک یا چند مورد از روشهای زیر را برای رهایی از یبوست امتحان کنید.
اصلاح رژیم غذایی
اولین و موثرترین کاری که میتوانید برای درمان یبوست خود انجام دهید، ایجاد تغییرات ساده در رژیم غذاییتان است. مصرف غذاهای سرشار از فیبر میتواند به شما در تسکین یبوست کمک کند.
غذاهای پر فیبر شامل موارد زیر هستند:
- جو دو سر
- نان یا غلات کامل
- پاستا با آرد گندم کامل
- میوههای سرشار از فیبر مانند سیب و موز
- سبزیجات پرفیبر مانند بروکلی، هویج، خیار و سبزیجات برگدار
- برنج قهوهای
- لوبیا و عدس
- لپه
- آجیلها مانند گردو و بادام درختی
علاوه بر افزایش فیبر دریافتی از رژیم غذایی لازم است غذاهای تشدید کننده یبوست را نیز محدود یا حذف کنید، از جمله:
- تنقلات کم فیبر مانند چیپس
- گوشت قرمز
- غذاهای آماده، مانند غذاهای بسته بندی شده و منجمد
- فست فود
- غذاهای فرآوری شده، مانند سوسیس، کالباس، ژامبون، هات داگ و …
افزایش مصرف مایعات
افزایش مایعات مصرفی روزانه در تسکین علائم یبوست، بسیار موثر است. حتی اگر قصد دارید رفع یبوست با ورزش را امتحان کنید، باز هم لازم است بدنتان را به خوبی آبرسانی نمایید. بدن شما برای اجابت مزاج منظم به هیدراتاسیون کافی نیاز دارد. روزانه حداقل ۷ تا ۸ لیوان مایعات بنوشید. بهتر است حداقل نیمی از این مقدار توصیه شده آب ساده باشد.
مقدار دقیق آب و مایعات مورد نیاز برای افراد مختلف میتواند متفاوت باشد و به موارد زیر بستگی دارد:
- سن
- جنسیت
- وضعیت جسمی (به عنوان مثال بارداری و شیردهی)
- سطح فعالیت بدنی
رفع یبوست با ورزش
بررسیها نشان میدهد که ورزشکاران و افرادی که به طور منظم فعالیت بدنی دارند، به ندرت دچار یبوست میشوند. فعالیت بدنی سبب کاهش مدت زمانی میشود که در آن مواد غذایی طول روده بزرگ را طی میکنند. این امر سبب میشود که زمان کمتری برای جذب آب از مواد داخل روده وجود داشته باشد و بنابراین در انتهای روده، مدفوع نرمتر باشد. همچنین ورزش باعث افزایش ضربان قلب و سرعت تنفس و تقویت قدرت انقباض عضلات روده میشود که این امر به دفع راحتتر مدفوع کمک میکند.
۱۵ تا ۲۰ دقیقه پیاده روی در روز به عملکرد بهتر سیستم گوارشی شما و رهایی از یبوست کمک خواهد کرد.
اگر آمادگی جسمانی نسبی دارید، انجام ورزشهای هوازی مانند دویدن، پیاده روی سریع، شنا و … را به شما توصیه میکنیم. ورزشهای کششی مانند یوگا نیز در درمان یبوست بسیار مؤثر هستند. به خاطر داشته باشید که بلافاصله پس از غذا خوردن ورزش نکنید و حداقل یک ساعت پس از صرف غذا فعالیت بدنی را آغاز کنید.
اگر به دنبال یک برنامه ورزشی هدفمند و متناسب با شرایط بدنی خود هستید، از مانکن کمک بگیرید.
برنامههای ورزشی بهروز و هدفمند
ارائه تمرینات مبتدی تا حرفه ای در بخش برنامه و تمرینات ورزشی به تفکیک نواحی بدن و نوع تمرین از دیگر قابلیت های مانکن است. با کمک این بخش می توانید ورزش روزانه خود طبق تصاویر متحرک و راهنمای صوتی انجام دهید، همچنین مقدار کالری سوزانده شده در ورزش به صورت خودکار در کالری های سوزانده شده شما ثبت خواهد شد.
برای دریافت اطلاعات بیشتر و نصب برنامه روی لینک زیر بزنید.
شـروع کنیدرفع یبوست با مکملهای فیبر
برای افزایش فیبر دریافتی روزانه علاوه بر مصرف میوهها و سبزیجات میتوانید از مکملهای فیبر نیز استفاده کنید. مکملهای فیبری به طور موثری باعث تحریک حرکات روده میشوند. همچنین آنها به مدفوع حجم میدهند تا به دفع آن از رودهها و خارج شدن از بدن کمک کنند. چند نمونه از مکملهای فیبر برای رفع یبوست عبارتند از کلسیم پلی کربوفیل، پسیلیوم (متاموسیل، کنسیل) و متیل سلولز (سیتروسل).
رفع یبوست با داروهای گیاهی
اگر یبوست شما خیلی شدید نیست، میتوانید رفع یبوست با داروهای گیاهی را امتحان کنید. برای این کار:
- صبحها به صورت ناشتا یک لیوان خاکشیر میل کنید.
- یک قاشق غذاخوری پودر گل سرخ را به یک فنجان ماست بدون چربی اضافه کرده و در وعدههای غذایی مصرف کنید.
- هر روز قبل از غذا یک فنجان آب آلوئه ورا بنوشید.
- صبحها (ناشتا) یا شبها یک استکان آب گشنیز به همراه یک قاشق روغن زیتون مصرف کنید.
- ۱۰ گرم برگ بادرنجبویه را در یک لیوان آب بجوشانید و پس از اضافه کردن یک قاشق پودر گل سرخ و یک قاشق روغن زیتون میل کنید.
مصرف داروهای ملین
اگر علی رغم اصلاح رژیم غذایی، افزایش مصرف آب و بکارگیری روشهای ورزشی برای درمان یبوست همچنان یبوست دارید، احتمالا لازم است ملین مصرف کنید.
موارد زیر، انواع داروهای ملین برای رهایی از یبوست هستند.
- ملین طبیعی: خوراکیهایی نظیر روغن زیتون، سبوس جو دوسر، کفیر، قهوه و دانه چیا جزء مواد طبیعی ملین محسوب میشوند.
- ملین محرک: ملینهای محرک (مانند بیزاکودیل و سنا) برای رهایی از یبوست شدید تجویز میشوند. این نوع ملینها با افزایش حرکات روده به درمان یبوست کمک میکنند. اثرگذاری این ملینها ممکن است بین ۶ تا ۱۲ ساعت طول بکشد.
- ملین روان کننده: ملینهای روان کننده مانند روغن معدنی، یک پوشش صاف به دیوارههای روده و مدفوع اضافه میکنند. این کار به مدفوع اجازه میدهد تا آب خود را حفظ کرده و بتواند به طور موثرتری در روده بزرگ حرکت کند و دفع شود.
- ملین اسمزی: ملینهای اسمزی، عملکرد کُندتری نسبت به ملینهای محرک دارند و اثربخشی آنها میتواند ۲ تا ۳ روز طول بکشد. این نوع ملینها با کمک به حرکت مایعات در روده بزرگ باعث رهایی از یبوست میشوند. هیدروکسید منیزیم، پلی اتیلن گلیکول، سیترات منیزیم و لاکتولوز نمونههای از ملینهای اسمزی هستند.
حرف آخر
درمان یبوست با توجه به شدت و علت این مشکل میتواند تا حدودی متفاوت باشد. یبوست خفیف و گهگاه با روشهای درمان خانگی به راحتی برطرف میشود. با این حال رهایی از یبوست مزمن و شدید ممکن است مدت بیشتری طول بکشد و حتی به مداخله پزشکی نیاز داشته باشد. در هر صورت، به کار بستن نکات فوق در کاهش یبوست و تسکین علائم ناشی از آن بسیار موثر خواهد بود.
سوالات متداول
- برای درمان سریع یبوست چی بخوریم؟
مصرف روغن زیتون به همراه یک لیوان آب و همچنین آلو (انجیر) خیسانده شده در آب از موثرترین روشهای درمان سریع یبوست هستند.
- بهترین روشهای ورزشی برای درمان یبوست چیست؟
پیاده روی سریع، اسکات و کاردیو با شدت کم جزء بهترین ورزشهای برطرف کننده یبوست محسوب میشوند.
- برای درمان یبوست کودک چه کار کنیم؟
برای رفع یبوست کودکتان میتوانید شکم او را به آرامی و با استفاده از مقدار کمی روغن زیتون ماساژ دهید. افزایش فعالیت بدنی، چرب کردن مقعد کودک با روغن زیتون و گنجاندن آبمیوههای طبیعی در رژیم غذایی کودک تأثیر مثبتی در درمان یبوست کودک دارند.
منبع: healthline.com / ویراستار: طیبه جلایر